Şöyle pek de uzak sayılmayacak tarihe bir göz atarsanız, kapıda bekleyen bir felaket varken, insanların çılgınlar gibi eğlendiğini, sanata her zamankinden fazla ilgi gösterdiklerini görürsünüz. Söz gelimi, Fransa'da, 19'uncu yüzyılın son çeyreğinden itibaren Üçüncü Cumhuriyet dönemine damgasına vuran ve dalga dalga tüm Avrupa'ya ve ABD'ye yayılan 'Belle Epoque' böyle bir dönemdir. Hemen hemen sanatın her alanında büyük atılımlar olur. Bu genelde toplumun üst gelir gruplarında yaygınlaşır. Ancak, toplumun her katmanında etkisini gösterir. Evlerden çıkılır, kabarelere gidilir, konserler dolup taşar, tiyatro gişelerinde kuyruklar oluşur. Kafeler, barlar dolar taşar. Bolca içilir, eğlenilir. Yarın yokmuş gibi yaşanır ve zaten yoktur da!.. Ve sonra savaşlarda ölünür! O eğlenen insanlar, birbirlerini süngülerle, zehirli gazlarla öldürmekle kalmaz, Belle Epoque'un hemen ardından patlayan Birinci Dünya Savaşı'nda sadece savaşanlar değil milyonlarca sivil de ölür!

Aynı durum, Naziler adım adım iktidara yürürken, Berlin'in çılgın gecelerine damgasını vurur. Hemen sonrasında pek çok kitap yakılacak, pek çok resim akımı yasaklanacak, sanatçılar toplama kamplarında ölecektir! İkinci Dünya Savaşı'nda ölenlerin sayısı 60 milyonu bulacaktır. Ve galiba bu hep böyle olagelmiştir. Antik Yunan'da da, Roma'da da... Felaket tellallığı yapmayı hiç sevmem ama bunları düşünmemin bir sebebi var.

Küresel çalkantılar vız gelir

Bir rastlantı eseri küresel eğlence sektörünün 2025 yılı malî sonuçlarına bakarken, işte bunları düşünür oldum. Canlı konserler ve turneler açısından hiç de fena bir yıl olmamış açıkçası. Belki de insanlar, ekonomik açıdan böylesi dalgalanan bir yılda, küresel siyasetin yeni savaşların çıkmasına çok müsait olduğu bir ortamda, eğlenebildikleri kadar eğlenmeyi tercih ediyorlardır.

40 yılı aşkın süredir canlı eğlence dünyasının nabzını tutan Pollstar, küresel konser sektörüne yönelik en güncel ve kullanışlı verileri sunan bir internet sitesi, bu bilgilere rastlantı eseri eriştiğim mecra da orası...

Eğlence sektörünün kısa dönemli verilerini analiz etmişler. Pandemi sürecinde yaşanan travma ve ekonomik yıkımın ardından, Pollstar'ın 'Büyük Dönüş' olarak adlandırdığı, doyumsuz görünen tüketici talebiyle konser ve turnelere ilgi zirve yapmış 2022'den sonra... Sektör hâlâ pandemi döneminde aldığı yaraları sarmaya çalışıyor. 2025 yılının performansı bu yaraların sarılmasına yardımcı olacak gibi görünüyor.

Pandeminin yaraları büyük oranda sarıldı

Canlı müzik sektörü 2022 yılında pandemiyi geride bırakırken, dünya çapında turne yapan en iyi 100 sanatçının toplam hasılatı, 2019 yıl sonu toplamını neredeyse yüzde 13 aşmıştı. Bu aynı zamanda gelecek yıllarda hızlı bir toparlanmanın ipuçlarını da veriyordu. Bir sonraki yıl, dünya çapındaki hasılat yüzde 46.1 gibi müthiş bir sıçrama yapmıştı bile. 2024 yılında ise yüzde 3.6 daha artarak, en iyi 100 turne için 9.5 milyar dolarlık yeni bir yıl sonu hasılat rekoru kırılmış oldu.

Bu yıl, toplam hasılatın 2024 yılındaki küresel toplamın yüzde 6.1 altında kalmasıyla bir tür düzeltme yaşanmış görünüyor, ancak yine de 8.9 milyar dolarlık devasa bir rakama ulaşılmış. Bu rakam, 2019'un toplam hasılatından yüzde 60.8 daha yüksek. Üstelik bu kadar belirsizliklerle ve gerilimlerle dolu bir yılda.

Bilet satışlarında hafif bir düşüş

Bilet satışlarında benzer bir sonuç söz konusu; 2025'te dünya genelinde 67.3 milyon olan toplam bilet sayısı, 2024'e kıyasla yüzde 3.7'lik bir düşüşü yansıtıyor, ancak 2019'dakinden neredeyse 10 milyon daha fazla. Küresel bilet satışları, bir yılda 59.2 milyondan 70.4 milyona sıçrayarak 2023'te zirveye ulaşmıştı, ancak o zamandan beri büyüme hızı yavaşladı. Satışlar, iki yıl önceki o büyük rakamdan sadece yüzde 4.4 daha az. Bunu, birikmiş talebin görece sakin bir rotaya girmesi olarak görmek mümkün.

Brüt gelir artıyor

‍Ancak iki göstergede yukarı yönlü bir hareket dikkat çekiyor. Hem brüt gelir hem de seyirci sayısında gösteri başına ortalamalarda artış görülüyor. 2025 yılında dünya çapında en çok turne düzenleyen 100 sanatçı ve grup, gösteri başına ortalama 2.5 milyon doların üzerinde gelir elde ederek 2024 ortalamasına göre yüzde 9.2 artışa imza atmış. Bilet satışları gece başına ortalama 19 bin 104 ile tüm zamanların rekorunu kırmış. Bu, 2024 ortalamasına göre yüzde 11.9, 2023 ortalaması olan 17 bin 793'e göre ise yüzde 7.4 daha yüksek.

2025 yılında ortalama bilet fiyatlarında bir oranda düşüş gözleniyor. Ortalama fiyat 2019'da 96.17 dolardan 2022'de 106.07 dolara yükselerek ilk kez 100 dolar eşiğini aşmıştı. Ardından istikrarlı bir şekilde artarak geçen yıl 135.92 dolara ulaştı. Bu yılki fiyat ise yüzde 2.4 düşerek 132.62 dolara geriledi, ancak yine de 2022 veya 2023'ten daha yüksek. Sonuçta genel olarak dünyada alım gücünde bir düşüş olduğu dikkate alınırsa, bu gerileme gayet makul karşılanabilir.

Stadyumlar doldu

‍2025'in 'Dünya Çapında En Çok Turne Yapan On Sanatçısı', bir turnede stadyumlarda bile başarı yakalamanın pek çok yolu olduğunu ispatlamış görünüyor. Beyoncé'nin 'Cowboy Carter' turnesi, yıl sonu anketinde en az sayıda mekânda sahne alan turne oldu, sadece dokuz stadyumda konser düzenlendi. Ancak Beyoncé'nin her durakta iki ila altı gece süren konserlerinde 1.6 milyon bilet satıldı ve ortalama bilet fiyatı 255 dolarla ilk on arasında yer alarak devasa bir gelire ulaştı; 407.6 milyon dolar!..

15 yıldan fazla bir süredir turneye çıkmayan Oasis'in 'Oasis Live '25 Tour' organizasyonu, yıl boyunca büyük heyecan yarattı. Çoğu kişi araları bozuk olan Gallagher Kardeşlerin bir araya gelemeyeceğini düşünüyordu. Liam ve Paul yeniden bir araya geldi ve Beyoncé'den iki kat daha fazla şehirde konser verdiler, ancak daha düşük gişe hasılatı ve daha düşük bilet fiyatları nedeniyle, toplam gelirlerinin 405.4 milyon dolar civarında kaldığı tahmin ediliyor.

Coldplay'in Mart 2022'de başlayan uzun ve istikrarlı 'Music of the Spheres Tour' organizasyonu, toplam bilet satışlarında 13 milyon 138 bin 644 rakamına ulaştı. Ayrıca Hindistan, Güney Kore, Abu Dabi ve Wembley Stadyumu'nda rekor kıran 10 gösterilik bir seri de dahil olmak üzere, dünya çapında 50 gösteri gerçekleştirdiler.

Stadyum konserlerinde gelir 7.11 milyon doları buldu

30 binden fazla kapasiteye sahip stadyumlar ve diğer büyük konser mekânlarındaki gişe hasılatındaki önemli artış, yılın ortalamalarındaki artışa katkıda bulunan önemli bir etken. Stadyum konserlerindeki ortalama brüt gelir bu yıl konser başına 7.11 milyon dolara yükseldi. Bu rakam, 2024 ortalamasına göre yüzde 19'luk bir artışı ifade ediyor. Ayrıca, satılan ortalama bilet sayısı 56 bin 272 ve geçen yıla göre yüzde 11 daha yüksek. Ortalama bilet fiyatı ise 2024'e göre yüzde 18.3 daha pahalı. Ortalama bilet fiyatı, bir yıl öncesine göre 182.66 dolardan 216.13 dolara yükselmiş. Ve 2023'ün stadyumlardaki ortalama bilet fiyatıyla karşılaştırıldığında, bu yılki ortalama yüzde 29 daha fazla.

Oturma kapasitesine göre sınıflandırılan diğer yedi mekân grubunda da ortalama brüt gelir ve bilet satışlarında iniş çıkışlar yaşanırken, daha küçük mekân kategorilerinin çoğunda gösteri başına ortalama brüt gelir yıllık bazda hafif bir artış göstermiş. Sadece iki mekân grubunda ortalama brüt gelirlerde düşüş var. Ağırlıklı olarak daha büyük arenalar ve daha küçük stadyumlardan oluşan 15 bin 1-30 bin kapasiteli kategori, gösteri başına ortalama brüt gelirde 2024'teki 1.38 milyon dolardan bu yıl 1.32 milyon dolara, yani yaklaşık yüzde 4.7'lik bir düşüş yaşamış. Ardından, 750 veya daha az oturma kapasitesine sahip en küçük mekân kategorisi, bu yıl gösteri başına ortalama 10 bin 627 dolar gelir elde etmiş; bu da 2024'e göre yüzde 5.3'lük bir düşüşü işaret ediyor.

Diğer altı kategoride ise brüt gelirlerde artış görülüyor; bu artış 751- bin 500 kapasiteli grupta yüzde 1.06 gibi düşük bir orandan, bin 501-2 bin 500 kapasiteli kategoride yüzde 37.5 gibi yüksek bir orana kadar çıkıyor.

Bilet satış ortalamaları ise bu yıl hafifçe düşme eğiliminde... Sadece iki grupta artış görülmüş: 15 bin 1-30 bin kişilik büyük arena kategorisi ve 5 bin 1-10 bin kişilik büyük tiyatrolar ve küçük salonlar grubu... Ve bu artışların her ikisi de yüzde 1'den az. Azalmalar çok cüzi; çoğu kategoride düşüşler yüzde 1 ile yüzde 2 arasında. Bu nedenle çoğu mekân grubunda bilet satışları, art arda gelen yıllarda genel olarak oldukça istikrarlı bir seyir izliyor.

Bilet satışları 2024'e göre yüzde 8.6 arttı

‍2025 yılında Kuzey Amerika'da canlı müzik sektörü, hem brüt gelirlerde hem de bilet satışlarında tek haneli düşüşler yaşasa da, 2025'te elde edilen 5.8 milyar dolarlık brüt gelir, pandemi ve öncesi son yıla göre yüzde 55 artmış, bilet satışları ise 2019'a göre yüzde 10 daha yüksek.

Brüt gelir ve bilet satışlarında 2024 yılına kıyasla sırasıyla yüzde 6.6 ve yüzde 5'lik hafif düşüşler görülmesine rağmen, gösteri başına ortalama brüt gelir ve bilet satışları, yıllık artışla dünya genelindeki izliyor. Bu yıl Kuzey Amerika'da gösteri başına ortalama 1.99 milyon dolarlık brüt gelir, geçen yıla göre yüzde 6.8 daha yüksek. Gösteri başına ortalama 14 bin 805 bilet satışı ise 2024 ortalamasının yüzde 8.6 üzerinde.

Ortalama bilet fiyatı ise dünya geleniyle aynı ve 2024'e kıyasla biraz düşüş gösteriyor. Bu yıl Kuzey Amerika'da, en çok konser veren 100 sanatçının ortalama bilet fiyatı 134.23 dolar olmuş. Bu fiyat, geçen yılın 136.45 dolarlık fiyatına göre yüzde 1.6 daha düşüşü ifade ediyor.

Yani genel olarak başarılı bir yıldan söz etmek mümkün. Ne dijital müzik mecralarının rekabeti, ne ekonomik zorluklar ne de gerilimli küresel siyaset konser ve turnelere olan talebi engelleyebiliyor. Zaten sektörün kuralı belli; "Gösteri devam etmeli"!